Staalsoorten.
NIET-Roestvrij
Niet roestvrij staal heeft altijd een oppervlaktebehandeling nodig om het roesten tegen te gaan. Dit gebeurt middels vernikkelen, verchromen of vergulden. In Nederland kennen wij hoofdzakelijk vernikkelde tangen. Delen die moeilijk te vernikkelen zijn en daardoor kwetsbaar blijven zijn de binnenkant van het huis en de snijvlakken van het bekje.
Roestvrij
Te herkennen aan de opdrukken Rostftei, Stainless of INOX (van inoxidable).
Roestvrij is een relatief begrip. Roestvrij staal roest niet als het 8-10% nikkel bevat. Alleen laat het staal zich dan niet harden. En dat is natuurlijk van wezenlijk belang bij nageltangen etc.
M.a.w. roestvrij staal kan wel degelijk roesten, alleen onder een gelijke behandeling veel minder (snel) dan niet-roestvrijstaal. Een ander kenmerk van roestvrijstaal is dat het taaier is. Daardoor blijven de snijvlakken langer scherp en kan er meer (trek)kracht met de tang worden uitgeoefend. Er zijn twee soorten roestvrij staal t.w.: hoogglans gepolijst en mat (gesatineerd). Mat is goedkoper en weerkaatst minder het licht. Hoogglans heeft door de extra polijstgangen een extra beschermlaag. Chemische en organische substanties kunnen zich daardoor veel moeilijker hechten aan het oppervlak. In principe is een hoogglans gepolijste roestvrij stalen tang de best denkbare staalsoort.
Huisconstructie
Opgelegd huis
De twee tangdelen worden op elkaar gelegd en in het huis verbonden met een klinknagel.
De klinknagel is zowel draai- als bevestigingspunt. Op de klinknagel rust dus letterlijk en figuurlijk veel druk die bij frequent gebruik wel eens te hoog kan worden. De kans op speling is bij dit huis dan ook het grootst. Het gevolg van speling is dat de tang minder precies gaat knippen en erger: de twee snijvlakken schuiven over elkaar waardoor ze elkaar afstompen en dus bot maken. Eigenlijk zijn opgelegde tangen niet geschikt voor professioneel gebruik.
Doorgestoken huis
Het 'tussenhuis' wordt tot bijna 1000 Cº verhit en tijdelijk vergroot zodat het andere tangdeel er letterlijk doorheen gestoken kan worden. Vervolgens wordt het tussenhuis weer dichtgeslagen en afgekoeld zodat de twee tangdelen als het ware verstrengeld zijn. De Klinknagel dient nu hoofdzakelijk als draaipunt. Het huis houdt zich door deze constructie uit zichzelf op z'n plaats. De kans op speling neemt bij deze constructie aanzienlijk af. De tang blijft daardoor nauwkeurig
en langer scherp.
Ontsmetbaarheid
Ofwel hoe goed is een bepaalde tang te ontsmetten c.q. wat is de invloed van een bepaalde ontsmettingsmethode voor een nageltang?
Om dit te kunnen vaststellen is het noodzakelijk om eerst de ontsmettingsmethoden, die in de voetverzorging toegepast worden, op een rij te zetten.
Ontsmetten is een verzamelnaam voor activiteiten die het aantal micro-organismen terugdringt.
* Reinigen
Het verwijderen van vuil, zoals huidresten en bloed, met een borsteltje, warm water en eventueel een schoonmaakmiddel (Biotex). Dit is meestal de eerste stap vóór het daadwerkelijke ontsmetten.
* Desinfecteren
Het doden van zoveel mogelijk micro-organismen (Hepatitis B- en Aids-virus bijv.) met een (alcohol) oplossing of “uitkoken”. Bacteriesporen blijven echter overleven.
* Steriliseren
Het doden van alle micro-organismen ofwel het toppunt van ontsmetten.
Sterilisators die hier in de voetverzorging (al dan niet terecht!) onder gerekend worden: zijn de kogel-, hete lucht-, hete stoom- (autoclaaf) en UV sterilisator.
T.a.v. van het ontsmetten van instrumenten moet rekening gehouden met het volgende:
Goed reinigen een must!
Voordat gedesinfecteerd of gesteriliseerd wordt altijd eerst goed reinigen!
Opgeloste huidresten (organisch afval) e.d. kunnen 'vastkoeken' aan het staal. Bij steriliseren kan het organische afval zich in het staal branden. Vooral mat roestvrij staal is hier 'gevoelig' voor. In beide gevallen wordt dit dan ten onrechte als roestvorming aangemerkt.
Vloeistof < 30 minuten
Om roestvorming tegen te gaan de instrumenten niet langer dan 30 minuten in de vloeistof laten staan. Liefst korter. Let op: ook roestvrij staal kan roesten (zie kenmerk roestvrij).
Goed drogen!
Na nat behandelingen de instrumenten altijd goed droog maken met een doek of beter nog met een föhn. Vergeet vooral het huis en het bekje niet. Indien mogelijk de tang tijdelijk open wegleggen. Het liefst nabehandelen met een zuur- en hardingsvrije witte olie. D.w.z. een druppeltje in het huis en eventueel de gehele tang licht inwrijven.
Niet-roestvrij < 150 Cº
Indien bij steriliseren de temperatuur hoger komt dan 150 Cº kan dit de hardheid van niet-roestvrij staal aantasten (van 48 Rockwell terugbrengen tot bijvoorbeeld 46 Rockwell).
Als het staal te zacht wordt heeft dit negatieve gevolgen voor de (trek)kracht en de scherpte.
Roestvrijstaal verliest pas aan hardheid bij temperaturen boven de 250 Cº.
Conclusie:
In principe is roestvrij staal het beste alternatief bij ontsmetten.
Dit geldt voor het desinfecteren en zeker voor steriliseren waarbij temperaturen boven de
150 Cº worden bereikt. Ook als men na het desinfecteren niet in staat is de instrumenten goed te drogen (de voetverzorger is ambulant), geniet roestvrij de voorkeur.
Wordt er alleen met vloeistof ontsmet en is men wel in staat goed te drogen dan is vernikkeld niet-roestvrij staal afdoende.
Prijs
De prijs van een nageltang kan vanuit diverse invalshoeken bekeken worden.
Prijs = aanschafwaarde
De laagste prijs ofwel de goedkoopste tang is de beste keuze.
Prijs = kosten
Hoeveel heeft de tang aan het einde van de rit gekost? Hoeveel kost één knip? Zaken als levensduur en bijkomende kosten spelen hierbij een rol. De tang met uiteindelijk de laagste kosten per knip is de beste keuze.
Prijs = investering
Gaat nog een stapje verder. Naast de kosten spelen ook factoren een rol die niet in geld zijn uit te drukken: De toegevoegde waarde.
Een (extreem) voorbeeld. Een Roestvrije hoogglans gepolijste en doorgestoken kruisveertang is bijna 3½ keer duurder dan een vernikkelde bufferveertang. Echter, bij vergelijkbaar gebruik gaat deze roestvrije tang minimaal drie keer langer mee. Bovendien hoeft deze tang aanzienlijk minder vaak geslepen te worden. M.a.w. de kosten per knip vallen uiteindelijk lager uit. Verder heeft deze tang een hogere toegevoegde waarde: is makkelijker te ontsmetten, vergt minder krachtinspanning, werkt (langer) nauwkeuriger etc.
Overige kenmerken
Onderhoud
Informeer of er reserve veren voor de tang leverbaar zijn en of de tang (na)geslepen kan worden.
Soort tang
Er zijn tangen voor verschillende doeleinden: Een nageltang, een hoektang, een vellentang, een splijttang, een kopknipper, dubbele scharniertang etc..Een tang is speciaal gemaakt voor specifieke taken. Een tang gebruiken (aanschaffen) voor het verkeerde doel kan funest zijn. Bijvoorbeeld een hoektang gebruiken als nageltang. Het bekje en het huis kunnen de krachten die daarmee gemoeid zijn niet aan.
Afmeting.
De standaard is als volgt:
Soort Afmeting
nageltang 14 cm
hoektang 13 cm
huidtang 10,5 cm
kopknipper 14 cm
splijttang 13 cm
Uiteraard zijn er ook andere afmetingen leverbaar. Immers handen en ergonomie kunnen per voetverzorger verschillen.
Soort bekje
Bij nageltangen is het bekje naast een holle (kromme) ook leverbaar met een vlakke (rechte) bek. Hoektangen zijn indien gewenst verkrijgbaar met een extra spitse bek. Voor "krachtpatsers" wordt dit enigszins afgeraden in verband met een verhoogde kans op breukgevaar van het bekje. Vellentangen zijn tenslotte leverbaar met verschillende beklengtes. De meest verkochte is de 7 mm bek. Andere opties: 5 en 11 mm. |
 |
|
Tangen, instrumenten & mesjes
